5 najczęstszych błędów w szkoleniach z samoobrony dla pracowników socjalnych
Szkolenia z bezpieczeństwa pracowników socjalnych są potrzebne. Problem polega na tym, że część z nich niestety nie zwiększa realnego bezpieczeństwa pracy terenowej.
Dobrze zaprojektowane szkolenie zwiększa poczucie kompetencji i bezpieczeństwa. Źle zaprojektowane — może wzmacniać lęk, napięcie i poczucie bezradności.
Poniżej opisuję najczęstsze błędy, które obserwuję w szkoleniach z samoobrony dla zawodów pomocowych.
1. Budowanie bezpieczeństwa na strachu zamiast na kompetencjach
Strach może chwilowo zwiększyć czujność, ale nie buduje umiejętności reagowania w realnej sytuacji. Czasami szkolenia polegają na symulowaniu nagłych ataków lub wprowadzaniu uczestników w sytuacje wysokiego stresu. Takie doświadczenia mogą być intensywne, ale nie zwiększają realnego bezpieczeństwa pracy.
Praca socjalna nie polega na reagowaniu jak funkcjonariusz służb mundurowych. Opiera się na relacji, komunikacji i rozpoznawaniu sytuacji społecznej klienta.
Szkolenie powinno wzmacniać kompetencje zawodowe uczestników, a nie budować przekonanie, że każda sytuacja kontaktu z klientem jest potencjalnym zagrożeniem.
2. Przenoszenie metod szkoleniowych ze służb mundurowych do pracy socjalnej
Techniki stosowane w szkoleniach policyjnych lub interwencyjnych nie zawsze są adekwatne do realiów pracy pracownika socjalnego.
Zadaniem pracownika socjalnego nie jest obezwładnianie drugiej osoby. Jego zadaniem jest prowadzenie rozmowy, diagnozowanie sytuacji i podejmowanie decyzji w warunkach napięcia społecznego.
Szkolenie powinno uwzględniać specyfikę tej roli.
3. Przecenianie znaczenia technik fizycznych
W krótkim szkoleniu nie da się nauczyć skutecznej walki fizycznej. Dlatego szkolenie powinno koncentrować się na decyzjach bezpieczeństwa, a nie na technikach walki. Można natomiast nauczyć:
- reagowania na eskalację napięcia
- zwiększania dystansu
- bezpiecznego wycofania się z sytuacji ryzyka
- rozpoznawania zagrożeń
To właśnie te umiejętności realnie zwiększają bezpieczeństwo pracy terenowej.
Techniki fizyczne są jedynie elementem uzupełniającym.
4. Niedostosowanie szkolenia do realnych możliwości uczestników
Większość pracowników socjalnych nie ma przygotowania sportowego. Często są to osoby, które na co dzień nie uczestniczą w zajęciach ruchowych i mają obawy przed szkoleniami z samoobrony.
Zbyt intensywne lub „sportowe” zajęcia mogą obniżać poczucie bezpieczeństwa zamiast je wzmacniać.
Dobrze zaprojektowane szkolenie powinno:
- uwzględniać tempo pracy grupy
- pozwalać na odpoczynek
- budować poczucie sprawczości
- wzmacniać pewność siebie uczestników
Bezpieczeństwo zaczyna się od poczucia kompetencji, nie od presji.
5. Pomijanie kompetencji relacyjnych jako podstawowego narzędzia bezpieczeństwa
Najważniejszym narzędziem bezpieczeństwa w pracy socjalnej nie jest technika obronna.
Jest nim relacja.
Pracownicy socjalni posiadają ogromne doświadczenie w:
- prowadzeniu rozmów w sytuacjach napięcia
- rozpoznawaniu emocji
- deeskalowaniu konfliktów
- budowaniu kontaktu z klientem
Szkolenie powinno wzmacniać te kompetencje, a nie zastępować je schematami reagowania siłowego.
Jak wygląda skuteczne szkolenie z bezpieczeństwa pracy pracowników socjalnych
Celem szkolenia nie jest nauka walki. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa pracowników socjalnych w pracy terenowej.
Dlatego podczas zajęć pracujemy według jasnej kolejności:
prewencja → deeskalacja → wycofanie się → reakcja obronna jako ostateczność
Takie podejście pozwala budować bezpieczeństwo w sposób realistyczny, adekwatny do roli zawodowej i możliwy do zastosowania w codziennej pracy.
Tak właśnie wygląda podejście do bezpieczeństwa pracy terenowej oparte na realnych kompetencjach, a nie na schematach reagowania siłowego.
Jeśli macie podobnie, to zapraszam do kontaktu, razem zaprojektujemy szkolenie skrojone dla Waszych potrzeb!
