Nie chodzi o znajomość filozofów. Chodzi o uczenie się myślenia.
Dociekania filozoficzne to metoda prowadzenia rozmowy z dziećmi i młodzieżą oparta na pytaniach, słuchaniu, argumentacji i wspólnym namyśle.
Warsztat pokazuje nauczycielom i wychowawcom, jak tworzyć sytuacje, w których uczniowie mogą samodzielnie formułować pytania, uzasadniać swoje stanowiska, poznawać różne perspektywy i wspólnie analizować problemy, na które nie zawsze istnieje jedna oczywista odpowiedź.
Metodę można wykorzystywać między innymi na lekcjach etyki, filozofii, języka polskiego, godzinach wychowawczych oraz w pracy interdyscyplinarnej.
Czy dzieci potrafią filozofować?
Tak, jeżeli stworzymy im warunki do zadawania pytań i wspólnego myślenia. Punktem wyjścia nie musi być historia filozofii ani trudny tekst. Może nim być opowieść, sytuacja, problem, obraz, pojęcie albo pytanie, które naprawdę zainteresuje grupę.
Rolą prowadzącego nie jest jak najszybsze podanie poprawnej odpowiedzi. Ważniejsze staje się pomaganie uczestnikom w precyzowaniu myśli, szukaniu uzasadnień, słuchaniu argumentów innych osób i sprawdzaniu własnego stanowiska.
Dociekanie filozoficzne uczy nie tylko odpowiadać. Uczy przede wszystkim lepiej pytać, słuchać i myśleć razem.
Czego dotyczy warsztat?
- czym są dociekania filozoficzne i jaką rolę pełni prowadzący
- jak tworzyć pytania otwierające rozmowę
- jak pomagać uczniom formułować własne pytania
- jak przechodzić od pytania do wspólnego namysłu
- jak rozwijać argumentację i uzasadnianie stanowiska
- jak pracować z różnymi punktami widzenia
- jak prowadzić dialog bez zamieniania go w rywalizację
- jak wykorzystywać metodę w codziennej pracy edukacyjnej
Co rozwijają dociekania filozoficzne?
Pytanie i ciekawość
Uczniowie uczą się zauważać problemy, formułować własne pytania i dostrzegać, że za oczywistymi odpowiedziami często kryją się kolejne możliwości namysłu.
Argumentacja i krytyczne myślenie
Uczestnicy uzasadniają swoje stanowiska, sprawdzają argumenty i uczą się odróżniać przekonanie od jego uzasadnienia.
Dialog i różne perspektywy
Rozmowa uczy słuchania innych, odnoszenia się do ich argumentów i dostrzegania, że ten sam problem może być rozumiany na kilka sposobów.
Jak wygląda praca podczas szkolenia?
Warsztat ma charakter praktyczny. Nauczyciele nie tylko poznają założenia metody, ale również uczestniczą w dociekaniu i obserwują proces z perspektywy osoby prowadzącej.
- formułujemy pytania
- wybieramy problem do rozmowy
- prowadzimy wspólne dociekanie
- analizujemy sposób moderowania rozmowy
- przyglądamy się pytaniom prowadzącego
- szukamy zastosowań w pracy uczestników
Gdzie można wykorzystać tę metodę?
Dociekania filozoficzne nie muszą być ograniczone do lekcji filozofii. Mogą wspierać pracę wszędzie tam, gdzie ważne są pytania, argumentacja, interpretowanie znaczeń i rozmowa o różnych perspektywach.
- lekcje etyki i filozofii
- godziny wychowawcze
- język polski i przedmioty humanistyczne
- projekty interdyscyplinarne
- zajęcia rozwijające kompetencje społeczne
- praca wychowawcza z klasą lub grupą
Dla kogo?
Szkolenie metodyczne kieruję przede wszystkim do:
- nauczycieli i wychowawców
- nauczycieli etyki, filozofii i przedmiotów humanistycznych
- pedagogów i specjalistów pracujących z grupami dzieci i młodzieży
- zespołów nauczycieli i rad pedagogicznych
Warsztaty bezpośrednio dla dzieci i młodzieży
Prowadzę również dociekania filozoficzne bezpośrednio z grupami dzieci i młodzieży. Temat, język, sposób pracy oraz czas spotkania dostosowuję do wieku uczestników i charakteru grupy.
Warsztat może dotyczyć między innymi relacji, wartości, odpowiedzialności, wiedzy, prawdy, wolności, sprawiedliwości albo pytania zaproponowanego przez samych uczestników.
Jeżeli interesuje Cię warsztat dla konkretnej klasy lub grupy, napisz, podając wiek uczestników i orientacyjną liczebność.
Doświadczenie w prowadzeniu dociekań
Dociekania filozoficzne prowadziłem między innymi podczas XIII Forum programu Klub Młodego Odkrywcy w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. W ramach wydarzenia zrealizowałem dwa warsztaty „Dociekania filozoficzne – od błędu do wiedzy”.
Informacje organizacyjne
Czas trwania szkolenia dla nauczycieli
5 godzin dydaktycznych
Forma
warsztat stacjonarny
Wielkość grupy
do 12 osób
Zakres szkolenia może zostać dostosowany do doświadczenia uczestników oraz potrzeb placówki. Szkolenia realizuję na terenie całej Polski.
Powiązane warsztaty
Chcesz wprowadzić dociekania filozoficzne do swojej pracy?
Mogę przesłać program szkolenia dla nauczycieli albo przygotować warsztat bezpośrednio dla grupy dzieci lub młodzieży.